Translate

Πέμπτη, 3 Σεπτεμβρίου 2015

Η άνοδος και η πτώση των Οικογενειών Δικαίων

Το κείμενο που ακολουθεί, είναι από το βιβλίο μου:

"Δικαιικές επιρροές στο πλαίσιο του Συγκριτικού Δικαίου", Εκδόσεις Σάκκουλα, Αθήνα-Θεσσαλονίκη 2013, σ. 21-26.



Β. Η άνοδος και η πτώση των Οικογενειών Δικαίων

       Αυτός είναι ο τίτλος ενός πολύ πρόσφατου άρθρου, στο οποίο, μεταξύ άλλων, υποστηρίζεται ότι η ανάπτυξη των θεωριών περί κατηγοριοποίησης των δικαίων του κόσμου σε «οικογένειες» δεν οφείλεται μόνο σε ισχυρές κοινές ιστορικές παραδόσεις, αλλά και στις εκάστοτε πολιτικές και οικονομικές τάσεις[1].




        Ήδη από πολλά χρόνια η ταξινόμηση των δικαίων σε ομάδες, σε οικογένειες, τακτική που κατέλαβε το κέντρο του Συγκριτικού Δικαίου για μεγάλο μέρος του 19ου αιώνα, και που αναπτύχθηκε πολύ κατά τα μέσα του 20ου αιώνα και τις αμέσως επόμενες δεκαετίες, συγκεντρώνει τα πυρά πολλών συγκριτικολόγων.
           Συχνή ήταν στη δεκαετία του ΄50 η αναφορά, κατά την πανεπιστημιακή κυρίως διδασκαλία, στην κατάταξη των δικαίων του κόσμου σε δύο ευρύτατες κατηγορίες/οικογένειες, αυτή του common law και εκείνη του civil law. Με βάση την κατάταξη αυτή, επισημαινόταν τότε ότι κάποια Ευρωπαϊκά ηπειρωτικά κυρίως κράτη ήσαν σοσιαλιστικά, αλλά και ότι πολλά κράτη, κυρίως αποικίες και πρώην αποικίες, αναγνώριζαν ισχύ σε κανόνες θρησκευτικού δικαίου ή σε εθιμικά (όπως τα έλεγαν), προφορικά δίκαια, σε περιορισμένη έκταση και κυρίως σε ζητήματα προσωπικού δικαίου, όπως οικογενειακού και κληρονομικού[2].




        Συνδέεται η ταξινόμηση των δικαίων σε οικογένειες με τη θεωρία του εξελικτισμού και κυρίως με την ιδέα ότι τα δίκαια των Δυτικών Ευρωπαϊκών κρατών αποτελούν το τελικό, υπέρτατο στάδιο εξέλιξης σε σχέση με όλα τα άλλα δίκαια.
            Τον 19ο αιώνα πολλοί κλάδοι επηρεάσθηκαν από τη θεωρία του Δαρβίνου, περί εξέλιξης των ειδών. Ανάλογες επιρροές υπέστη και το δίκαιο – και το συγκριτικό δίκαιο, της στοιχειώδους μορφής που είχε την εποχή εκείνη[3].




      Κάποιοι συνεχίζουν να υποστηρίζουν την εφαρμογή των «εξελικτικών προσεγγίσεων» (evolutionary approaches) στο δίκαιο γενικά, αλλά και στο συγκριτικό δίκαιο ειδικά.
      Σκαπανεύς της σύγχρονης «εξελικτικής ανάλυσης στο δίκαιο» (evolutionary analysis in law) θεωρείται ο Owen Jones, ιδρυτής της «Εταιρίας για την Εξελικτική Ανάλυση στο Δίκαιο» (Society for Evolutionary Analysis in Law). Υποστηρίζει πως το αποτελεσματικό δίκαιο απαιτεί αποτελεσματικό «συμπεριφορικό πρότυπο» (behavioural model) και ένα τέτοιο πρότυπο θα πρέπει να ενσωματώνει και πρότυπα κοινωνικών επιστημών και πρότυπα βιολογικών επιστημών[4], συμπεριλαμβανομένων (στα τελευταία) των αποτελεσμάτων της εξελικτικής διαδικασίας στις τυπικές για το κάθε είδος μορφή και λειτουργία του εγκεφάλου[5].




           Σύμφωνα με την προσέγγιση αυτή, τα χαρακτηριστικά κάθε νομικού συστήματος αντανακλούν ειδικά χαρακτηριστικά εξελιγμένου ανθρώπινου εγκεφάλου. Παρούσες στην προσέγγιση αυτή είναι και θέσεις της εξελικτικής ψυχολογίας αναφορικά με το πώς οι ανθρώπινοι ψυχολογικοί μηχανισμοί σχετίζονται άμεσα με τις «μαζικές αλλαγές» (massive modularity) στον εγκέφαλο. Σημειώνεται πως η προσέγγιση αυτή δεν απέχει πολύ από τις αντίστοιχες προσεγγίσεις στο δίκαιο και στα νομικά φαινόμενα, κατά τον 19ο αιώνα, ιδιαιτέρως δε από το έργο του Γερμανού νομικού εθνολόγου, Albert Hermann Post[6]. Ήταν από τους πρώτους νομικούς ερευνητές που χρησιμοποίησαν ερωτηματολόγια, προκειμένου να συγκεντρώσουν εμπειρικό υλικό[7].




          Ο William Twining προβαίνει σε μια αρκετά εξονυχιστική έρευνα περί της ακρίβειας και της σκοπιμότητας των διαφόρων μορφών χαρτογράφησης των δικαίων του κόσμου, οι οποίες έχουν προταθεί στο παρελθόν κυρίως. Αναφέρει κατ’ αρχάς ότι και ο ίδιος είχε κάνει κάποιες ερασιτεχνικές απόπειρες στο παρελθόν – κατά το τέλος της δεκαετίας του ’50, στο Χαρτούμ, Σουδάν και μια δεκαετία αργότερα, στο Μπέλφαστ. Οι απόπειρες αυτές απέβησαν ανεπιτυχείς. Θεωρεί, όμως, πως κάποια χρήσιμα συμπεράσματα μπορούν να εξαχθούν ακόμα και από τέτοιες, ανεπιτυχείς, απόπειρες[8].




           Πρώτον, αν δεχθούμε ότι οι έννομες σχέσεις και η έννομη τακτοποίηση (legal ordering) λαμβάνουν χώρα σε διαφορετικά επίπεδα, τότε, επισημαίνει ο Twining, τα φαινόμενα είναι πιθανότατα υπερβολικά περίπλοκα ώστε να απεικονισθούν σε έναν απλό χάρτη ή κατάλογο∙ χρειάζεται μάλλον κάτι περισσότερο από έναν ιστορικό άτλαντα. Δεύτερον, οι γεωγραφικοί χάρτες απεικονίζουν κυρίως χωρικές σχέσεις και κατανομές, οπότε έχουν περιορισμένη εφαρμογή σε νομικά φαινόμενα. Οι περισσότεροι χάρτες, λέει, απεικονίζουν αυτό που υπάρχει στην επιφάνεια και δεν δίνουν καμία πληροφορία για το τι ευρίσκεται κάτω από αυτήν. Τρίτον, οι γεωγραφικοί χάρτες προϋποθέτουν πνευματικούς, διανοητικούς χάρτες. Είναι μέσα απεικόνισης προϋφιστάμενων εννοιών και δεδομένων. Θεωρεί, όμως, ο Twining, ότι τέτοιες έννοιες και δεδομένα δεν έχουν αναπτυχθεί επαρκώς στη γενική θεωρία του δικαίου.




      Συνεχίζοντας τον προβληματισμό του σχετικά με τη σκοπιμότητα και τη χρησιμότητα της ταξινόμησης των δικαίων του κόσμου, αναφέρεται στις πιο γνωστές προτάσεις ταξινόμησης, που έγιναν μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και θεωρεί ως τη λιγότερο προβληματική, αυτή που πρότειναν οι Konrad Zweigert και Hein Kötz, το βιβλίο των οποίων ήταν για κάποιο μεγάλο χρονικό διάστημα το κυρίαρχο πανεπιστημιακό εγχειρίδιο στο Συγκριτικό Δίκαιο.
Σημειώνει ότι, αφού απέρριψαν οι δύο συγγραφείς την τακτική ταξινόμησης των δικαίων με βάση ένα μοναδικό κριτήριο, όπως π.χ. φυλή, ιδεολογία, γεωγραφική θέση, στάδιο οικονομικής ανάπτυξης, σχέσεις οικονομικής παραγωγής, εστιάσθηκαν στο λεγόμενο «ύφος νομικής σκέψης» (style of legal thought) των σύγχρονων νομικών συστημάτων και πρότειναν πολλαπλά κριτήρια ταξινόμησής τους σε οικογένειες: την ιστορική τους προέλευση και ανάπτυξη, τον κυρίαρχο και χαρακτηριστικό τρόπο σκέψης σε νομικά ζητήματα, τους ιδιαίτερους για το καθένα νομικούς θεσμούς, τις επίσημες νομικές πηγές τους, την ιδεολογία τους[9].




Θεωρεί ο Twining ότι το προταθέν αυτό σχήμα ίσως είναι επαρκές ως εισαγωγικό πανεπιστημιακό εγχειρίδιο, ότι όμως έχει αρκετά προβλήματα. Εκτός του ότι δεν έχει ένα συνεκτικό οργανωτικό άξονα και ότι υποτιμά τη σημασία της ιστορίας[10], περιλαμβάνει οκτώ κατηγορίες δικαίων, οι οποίες δεν αναφέρονται σε ίδιας μορφής «είδη».
       Εκτός των άλλων επιχειρημάτων που έχουν χρησιμοποιηθεί και συνεχίζουν να προβάλλονται κατά της ταξινόμησης των δικαίων του κόσμου σε οικογένειες, ομάδες, μια επίσης ενδιαφέρουσα – και κάπως αντίστροφη των άλλων – είναι η ακόλουθη: Υποστηρίζεται ότι η ενοποίηση κανόνων σε παγκόσμιο επίπεδο, που δεν περιορίζεται πλέον στον τομέα του διεθνούς εμπορίου, παρά διαπερνάει και πολυάριθμους άλλους τομείς των εννόμων τάξεων, έχει θέσει στο επίκεντρο των σχετικών συζητήσεων το αν είναι σκόπιμη πλέον, από συστηματικής άποψης, η διατήρηση της παραδοσιακής αξίας των οικογενειών δικαίων, δεδομένου ότι η επιδίωξη ενοποίησης είναι αντίθετη στην επιμονή παραδοσιακών ομαδοποιήσεων, με τη μορφή που καθιερώθηκαν στο παρελθόν[11].




            Μπορεί ο κόσμος του δικαίου να «τακτοποιηθεί», να συμπιεσθεί σε σχολικού τύπου τάξεις; Όχι λένε κάποιοι, ναι επιμένουν κάποιοι άλλοι. Οι γενικευτικές μέθοδοι του Συγκριτικού Δικαίου είναι εργαλεία με «βαθειά ριζωμένα ελαττώματα». Χωρίς όμως τις μεθόδους αυτές, αντιτάσσεται, θα υπήρχαν μεγάλες δυσκολίες στον χειρισμό των περιπλοκοτήτων κάποιων δικαίων. Είναι όμως αυτό το τελευταίο επαρκής δικαιολογία για τη χρησιμοποίηση αυτών των ελαττωματικών εργαλείων[12];
            Όσο ο κλάδος του δικαίου καθίσταται περισσότερο κοσμοπολίτης, σημειώνει ο William Twining[13], τόσο η νομική θεωρία θα πρέπει να διευρύνει το βεληνεκές της, ώστε να λάβει περισσότερο υπόψη της μη Δυτικές νομικές παραδόσεις, ένα ευρύτερο φάσμα νομικών φαινομένων και διάφορα επίπεδα «κανονιστικών και νομικών σχέσεων» (normative and legal relations)[14].



[1] M. Pargendler, The Rise and Decline of Legal Families, 60 A.J.C.L. 1043, 1074 (2012).
[2] W. Twining, Diffusion of Law: A Global Perspective, Journal of Legal Pluralism 2004, 1, 2.
[3] Ε. Μουσταΐρα, Συγκριτικό Δίκαιο και Πολιτιστικά Αγαθά, Νομική Βιβλιοθήκη, Αθήνα 2012, 10 επ.
[4] Απολύτως αντίθετοι σε μια τέτοια προσέγγιση οι B. Leiter/M. Weisberg, Why Evolutionary Biology Is (So Far) Irrelevant to Legal Regulation, L.& Phil. 29 (2010) 31.
[5] Τα αναφέρει ο B. du Laing, Promises and Pitfalls of Interdisciplinary Legal Research: The Case of Evolutionary Analysis in Law, in: Methodologies of Legal Research. Which Kind of Method for What Kind of Discipline (M.van Hoecke, ed.), Hart Publishing, Oxford and Portland, Oregon 2013 (2011) 241, 246-247.
[6] Για το έργο του, βλ. και Ε.Ν. Μουσταΐρα, Σταθμοί στην πορεία του Συγκριτικού Δικαίου. Θέσεις και Αντιθέσεις, Εκδόσεις Αντ.Ν. Σάκκουλα, Αθήνα-Κομοτηνή 2003, 17, Χ. Δεληγιάννη-Δημητράκου, Συγκριτικό Δίκαιο και Νομικός Πλουραλισμός, Εκδόσεις Σάκκουλα, Αθήνα Θεσσαλονίκη 2008, 31 σημ. 9, Δ. Ευρυγένη/Φ. Φραντζεσκάκη/Σ. Συμεωνίδη, Συγκριτικό Δίκαιο, Εκδόσεις Σάκκουλα, Θεσσαλονίκη 1977, 92 επ.
[7] A. Lyall, Early German Legal Anthropology: Albert Hermann Post and His Questionnaire, J.Afr.L. 52 (2008) 114.
[8] W. Twining, General Jurisprudence. Understanding Law from a Global Perspective, Cambridge University Press, Cambridge 2009, 76.
[9] K. Zweigert/H. Kötz, Einführung in die Rechtsvergleichung, 3. Auflage, J.C.B. Mohr (Paul Siebeck), Tübingen 1996, 62 επ.
[10] Βλ. και R. Lesaffer, Law and History. Law between Past and Present, in: Law and Method (B. van Klink/S. Taekema, eds.), Mohr Siebeck, Tübingen 2011, 133, 134-137, για τις τρεις μορφές που μπορεί να έχει η σχέση ιστορίας και δικαίου. Πρώτον, υπάρχει η η μελέτη της «ιστορίας στο δίκαιο» (history in law). Οι νομικοί συχνά θεωρούν απαραίτητο να αναφερθούν στο παρελθόν, προκειμένου να στηρίξουν την ύπαρξη ή την ερμηνεία ενός συγκεκριμένου κανόνα. Η ιστορία του κανόνα αποτελεί εγγενές και συστατικό τμήμα του ίδιου του κανόνα. Δεύτερον, υπάρχει το «δίκαιο στην ιστορία» (law in history). Αυτό αναφέρεται στη μελέτη του δικαίου εντός του ευρέως κοινωνικού, οικονομικού, πολιτισμικού και πολιτικού πλαισίου του. Αντικείμενο της μελέτης είναι η αμοιβαία διάδραση μεταξύ δικαίου και κοινωνίας σε συγκεκριμένο ιστορικά χρόνο και τόπο. Τρίτον, υπάρχει η «ιστορία του δικαίου» (history of law). Αυτή η σχέση βρίσκεται στο ενδιάμεσο των άλλων δύο. Αναφέρεται στην έρευνα που αντιμετωπίζει το δίκαιο ως αυτόνομο ιστορικό φαινόμενο. Ο σκοπός της είναι να κατανοήσει τι ακριβώς ήταν το «δίκαιο» σε κάποιους συγκεκριμένους ιστορικά χρόνο και χώρο.
[11] F. Viglione, Lo sviluppo attraverso il diritto ai tempi della crisi: Teorie comparatistiche nella costruzione di un ordine giuridico globale, www.comparazionedirittocivile.it
[12] J. Husa/K. Nuotio/H. Philajamäki, Nordic Law – Between Tradition and Dynamism, in: Nordic Law – Between Tradition and Dynamism (J. Husa/K. Nuotio/H. Philajamäki, eds.), Intersentia, Antwerp-Oxford 2007, 1, 9.
[13] Ο οποίος αντιλαμβάνεται το δίκαιο ως ένα είδος θεσμοποιημένης κοινωνικής πρακτικής, προσανατολισμένης στην τακτοποίηση σχέσεων μεταξύ υποκειμένων σε ένα ή περισσότερα επίπεδα σχέσεων και τακτοποίησης, βλ. W. Twining, General Jurisprudence. Understanding Law from a Global Perspective, Cambridge University Press, Cambridge 2009, 117.
[14] W. Twining, General Jurisprudence. Understanding Law from a Global Perspective, Cambridge University Press, Cambridge 2009, 24.




Τα έργα που βλέπετε στις φωτογραφίες είναι από την έκθεση της Αλεξάνδρας Μυρεσιώτη, με τίτλο "Τα Εις Εμαυτόν", στην αίθουσα τέχνης "έ κ φ ρ α σ η - γιαννα γραμματοπουλου". Περνούσα χθες από εκεί κοντά και αυτό που είδα μου άρεσε πολύ, οπότε πήγα σήμερα και φωτογράφισα πολλά από τα έργα της.













Τετάρτη, 2 Σεπτεμβρίου 2015

September song

                             Δειλινό, την περασμένη Παρασκευή - υπόσχεση φθινοπώρου




Προσπάθεια αποτύπωσης της περίπου πανσελήνου (αφού πανσέληνος ήταν την επομένη, το Σάββατο), προσπάθεια αποτυχημένη ή αλλοτριωμένη, αφού για κάποιον ακατανόητο λόγο το φεγγάρι φαινόταν στρογγυλό όταν το κοιτούσες και έβγαινε μακρόστενο όταν το φωτογράφιζες...



                                            Δ

      "Κάθομαι, λοιπόν, και συλλογιέμαι: τί επιτέλους ο άνθρωπος έχει
δικό του - αφού ακόμα κι η ζωή μου αποχτά σημασία
       όταν τη διηγούμαι σε κάποιον, όπως το φως της μέρας είναι
πιο απαραίτητο για τους τυφλούς, που χρειάζονται, τουλάχιστον,
να τους δούμε
       έτσι κοιμάμαι ήσυχος, ξέροντας πως ένας άλλος κινδυνεύει
στη θέση μου - αυτός που γνωρίζουν,
      μόνο που το πρωί, για να μην προδοθώ, έπρεπε να μαζεύω
βιαστικά τα σπασμένα κομμάτια του εφιάλτη,
      ................."

                                                         Τάσος Λειβαδίτης, "Βιολί για μονόχειρα"


                Από το διαδίκτυο αυτή η φωτογραφία - δεν είναι απίθανος ο πιανίστας;;!!



                                          Η

     "Έτσι, την ώρα που με τόση αφέλεια γονάτισα, όλοι νόμισαν
πως ήθελα να εκλιπαρήσω - ενώ απλώς ήταν φθινόπωρο,
         ή μάλλον να το πω αλλιώς: το πιο θανάσιμο αμάρτημα είναι
να μην αγαπάς τον εαυτό σου,
         αλλά μια μέρα δεν άντεξα, "εμένα με γνωρίζετε;" τους λέω,
"όχι" μου λένε - έτσι πήρα την εκδίκησή μου, και δε στερήθηκα
ποτέ τους μακρινούς ήχους
        ............"

                                                                   Τάσος Λειβαδίτης, "Βιολί για μονόχειρα"


September song

https://www.youtube.com/watch?v=wte1uk4A5eU




Τρίτη, 1 Σεπτεμβρίου 2015

Comparative (Law and) Legal History


Συγκριτικό[ή] (Δίκαιο και) Ιστορία Δικαίου - συγγενείς κλάδοι, όπως ξέρουμε όλοι όσοι ασχολούμαστε με το Συγκριτικό Δίκαιο - με συνοδεία γατών του Ναυπλίου!!


M. Löhnig, "Comparative Law and Legal History: A Few Words about Comparative Legal History" (p. 113- 120)

"Historical comparison of laws is a doctrinally centred method that focuses on the intellectual history of legal concepts, which first describes several legal systems and then compares with each other. The objects of comparison are, therefore, different doctrinal concepts and developments from different periods and jurisdictions. The findings can be used to evaluate and, if necessary, amend one's own doctrinal 'equipment'. ..." (p. 113)

"Comparative legal history, on the other hand, does not focus mainly on doctrinal aspects. In fact, its danger, as long as it claims a place in legal science, lies in its comparative neglect of doctrinal matters. To anticipate somewhat, comparative legal history can only succed if it makes use of the tools of historical comparative law. Because jurisprudence has always formulated doctrines, comparative legal history has to take doctrinal developments into account." (p. 114)





            Ένας γατούλης που νομίζει, μάλλον, ότι είναι λιοντάρι - τουλάχιστον ως στήσιμο!!!



Ο χωμένος κάτω από τη βέσπα τρίχρωμος γάτος ήταν ο στόχος μου, αλλά όσες φορές και αν πέρασα από εκείνο το στενό, πάντα καθόταν στο ίδιο περίπου σημείο - απέφευγε τους παπαράτσι, προφανώς!!



Heikki Pihlajamäki, "Comparative Contexts in Legal History: Are We All Comparatists Now?" (p. 121-132)

"To understand contemporary discussions on comparative legal history - or comparative law, for that matter - it is indispensable to see them against the backdrop of the nineteenth century and the birth of the 'legal science' of Rechtswissenschaft. Historical issues became an integral element of legal studies in the works of Friedrich Carl von Savigny and his followers. What was new in their works was not only the fact that they integrated history with contemporary law, at least in their programmatic writings, history being a central avenue to the correct understanding of the law in force; the Historical School also emphasised the importance of the national characteristics of law, in much the same way as other followers of early nineteenth-century Romanticism did with poetry, languages and other cultural phenomena." (p. 122-123)

"Comparative consciousness is not necessary simply because it helps the researcher to test hypotheses and prove or falsify them. A legal historian needs to think comparatively at least as much in order to find out how legal influences, transfers, translations or transplants move from one legal order to another. Without a consciousness of legal transfers, one is completely at a loss in attempting to explain changes in a particular legal system. This is true not only for peripheral legal systems, but for larger ones as well." (p. 130)




Αυτή και αν είναι αυτοκρατορική στάση!! Δεν είμαι σίγουρη, όμως, ότι θα χαίρονταν να τον δουν επάνω στο τραπέζι, αυτοί που αργότερα πήγαν εκεί για φαγητό!



Τα μικρά αποσπάσματα των άρθρων είναι από το εξαιρετικά πλούσιο βιβλίο αυτό, του 2014 (http://www.hartpub.co.uk/BookDetails.aspx?ISBN=9781849466233).





Δευτέρα, 31 Αυγούστου 2015

Κάτι όμορφο





ΥΠΟΜΟΝΗ

Η υπομονή είναι μια μουσική
που ξεδιπλώνεται αργά
πρέπει να την εξαντλήσεις ως το τέλος
χωρίς να σου ξεφύγει το παραμικρό
σαν μια ήρεμη ευτυχία που φτάνει
σκαρφαλώνει σ' ένα μονοπάτι και κατεβαίνει
στους λόφους απ' τις μέρες και τις νύχτες
δύσκολη εύθραυστη ανύποπτη

Σ' ένα όνειρο θυμήθηκα όλ' αυτά
             ακούγοντας Μπραμς
μ' ένα δάχτυλο πάνω στα χείλη του

                    Άννα Καμιένσκα, "Ξαφνιάσματα"


                                                      Όμορφη εβδομάδα να έχουμε

Κυριακή, 30 Αυγούστου 2015

Καλημέρα!


Μια απλη καλημέρα,

Με 2-3 θέματα - χωρίς εικόνες (η συνήθης δικαιολογία μου:απο το iPad δεν μπορω να αναρτησω φωτογραφίες).

- Πολυ ωραίο βιβλίο λογοτεχνικό - και με στοιχεια που αφορούν και στο δίκαιο κατα την εποχη της αγγλικής αποικιοκρατίας στην Αίγυπτο - είναι το:

http://newpost.gr/entertainment/books/465272/o-alaa-al-asoyani-kai-h-aytokinhtistikh-lesxh-ths-aigyptoy
 Το είχα πάρει σε γαλλική μετάφραση (απο τα αραβικά) πριν δυο χρόνια, αλλα μόλις πριν λίγες εβδομάδες αξιωθηκα να το διαβάσω... Και γοητευθηκα! Και σας το συστηνω ανεπιφύλακτα.


- Δέκα χρόνια μετα τον τυφώνα "Κατρινα", η Νέα Ορλεανη - μια απο τις ωραιότερες πόλεις που έχω δει στη ζωη μου - και γενικότερα η πολιτεία Λουιζιανα δεν έχουν "συνέλθει" ακόμα.

http://www.nytimes.com/2015/08/08/science/louisiana-10-years-after-hurricane-katrina.html?smid=tw-nytimes&_r=0
- Και λίγο γέλιο, διότι είναι το καλύτερο φάρμακο:

http://wpcomics.washingtonpost.com/client/wpc/ga/

Επιφυλασσομαι να αναρτησω στο αμεσο μελλον φωτογραφίες ..αυθεντικών γατων, εμπλουτίζεται η φωτογραφική μου φαρέτρα!



Πέμπτη, 27 Αυγούστου 2015

Εικόνες και λέξεις του καλοκαιριού - ακόμα...


Στους παλιούς μεταπτυχιακούς μου φοιτητές και πάλι ο "λόγος".

Η Σίσσυ Σκυτιώτη μου έστειλε και άλλες φωτογραφίες - από την Ήπειρο και από την Ικαρία.

Οι δύο πρώτες είναι από το Γεφύρι της Πλάκας, το μεγαλύτερο μονότοξο γεφύρι των Βαλκανίων. Δυστυχώς κατέρρευσε στην αρχή της χρονιάς... Αφορμή ήταν οι ισχυρές βροχοπτώσεις. Αιτία ήταν η ταλάντωση που δημιουργούσε η ορμή του νερού και που θα είχε ίσως αποφευχθεί αν είχαν δημιουργηθεί αναχώματα στα θεμέλιά του, ώστε να μειώνεται η ορμή του νερού στο βάθρο του.






Η Σίσσυ στις Ράχες Ικαρίας. Όπως μου γράφει, στην Ικαρία τα σπίτια χτίζονταν με πέτρα του νησιού και πάντα μέσα σε πλαγιές ανάμεσα στο πράσινο, για να προστατεύονται από τους πειρατές που βρίσκονταν στους Φούρνους Κορσεών, το νησί των πειρατών, πολύ κοντά στην Ικαρία. Όπως μου επισημαίνει, στη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, οι Τούρκοι δεν ασχολούνταν με την Ικαρία, λόγω των επιδρομών των πειρατών.




Λοιπόν, ομολογώ ότι όταν άκουγα ανθρώπους να λένε ότι πήγαιναν στους Φούρνους Ικαρίας, νόμιζα ότι επρόκειτο για χωριό της Ικαρίας! Αυτά παθαίνει κανείς, αν δεν ταξιδεύει να γνωρίσει τα μέρη της πατρίδας του...




Χθες βράδυ, ψάχνοντας στα βιβλία μου για ποίημα ανάλογο της διάθεσής μου, για τη χθεσινή ανάρτηση, θυμήθηκα ότι ο Χάρης Ψαρράς, πλέον διδάκτωρ φιλοσοφίας του δικαίου (του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου) και εδώ και αρκετά χρόνια ένας από τους καλύτερους νέους ποιητές της χώρας μας, έχει γράψει ένα ΕΚΠΛΗΚΤΙΚΟ ποίημα για την "Αντιγόνη".

Αντιγόνη

Ποιος θα το πίστευε πως κορίτσι ασυλλόγιστο
καλά κρυμμένο στη σκιά της άγουρης νιότης του
πιστό όσο άλλος κανείς θά' ρθει το ακαταλόγιστο
να διεκδικήσει απ' τους θεούς ώστε να γίνει διώκτης του
φόβου που τρώει εποπτευόμενους κι επόπτες;
Μ' ένα μονάχα βλέμμα της τη γη ορθώνει. Σκιάζεται
ο άναξ ο κούφιος κι ευθύς τους στρατιώτες
να την ξεκάνουν τους καλεί και η πλάση τραντάζεται.

Όνομα αρχαίο, προσφώνηση γλυκιά για την αγάπη.
Του αδελφού της του νεκρού προστάτιδα έχει γίνει.
Πετάει το στάρι και κρατάει το σινάπι.
Με του έρωτα τη χαλασιά κερδίζει τη γαλήνη.
Αιμομειξίας ευγενούς ο πόθος την κυκλώνει
κι αυτή είναι η αιτία που απόψε ξεσκεπάζεται
στο φως η όψη της. Τους άρχοντες ζυγώνει
να την ξεκάνουν τους καλεί και η πλάση τραντάζεται.

Κι όπως οδύνης σπαραγμός πλανιέται στ' όνειρό της
έτσι γυρίζει μοναχή της στις ερημιές και κλαίει.
Κι όπως κυλά το δάκρυ της δροσιά στο μάγουλό της
της λύπης πνεύμα αγέρωχο το θάρρος της εμπνέει
γιατί στη χούφτα της αυγής φαιό φωλιάζει αστέρι.
Η Αντιγόνη το θωρεί, το αγγίζει και το ασπάζεται
καθώς δημίους ταπεινούς του βασιλέα το χέρι
να την ξεκάνουν τους καλεί και η πλάση τραντάζεται.

Ω κοριτσάκι αλώβητο, παρ' όλη τη θανή σου
αμείλικτη είσαι ένσταση κι άνθος αχνό που λιάζεται
μες στο σκοτάδι. Τους σιωπώντες η φωνή σου
να την ξεκάνουν τους καλεί και η πλάση τραντάζεται.

                                                  Χάρης Ψαρράς, "η δόξα της ανεμελιάς"




"Η Ιφιγένεια στη χώρα των Ταύρων" θα παρουσιαστεί τις επόμενες ημέρες σε διάφορα θέατρα της Αθήνας, π.χ. τη Δευτέρα, 31 Αυγούστου, στο Θέατρο Βράχων. Μη τη χάσετε!



Τετάρτη, 26 Αυγούστου 2015

Κόκκινο και μαύρο


                                                                      ΤΑ ΒΑΤΟΜΟΥΡΑ


                                                  Το κάθε σου όνειρο γραμμένο με κόκκινο
                                                  έχει νόημα πάντα μαύρο
                                                  στη λόχμη των αγκαθιών
                                                  η πορφυρή του υφή
                                                  στάζει απ' το αίμα του μελανιού
                                                  η ζοφερή καρδιά του κλειστή
                                                  μες στο ρουμπίνι της ουτοπίας
                                                  όπως τα δύο βατόμουρα
                                                  που σε περίμεναν κρυμμένα
                                                  στο παιδικό μαξιλάρι σου
                                                  κι ήταν αδέλφια δίδυμα
                                                  το ένα χάθηκε τ' άλλο φωλιάζει
                                                  απαρηγόρητο στο συρτάρι του Κήπου.

                                                                       Στρατής Πασχάλης, "Εποχή Παραδείσου"



                                                             Svetlana Zakharova