Translate

Παρασκευή, 30 Ιανουαρίου 2015

Tristan und Isolde


Tristan und Isolde, Richard Wagner. Θα πάω αύριο, στο Μέγαρο Μουσικής, ευτυχώς βρήκα εισιτήριο.




                         Σκηνοθεσία, σκηνικά, κουστούμια: ο υπέροχος Γιάννης Κόκκος.




Ακούστε:

Με διεύθυνση

Herbert von Karajan

https://www.youtube.com/watch?v=L44Ml8K_mDg

Lorin Maazel

https://www.youtube.com/watch?v=gW6AGHW0ZbE

Το 2000 είχα δει το αριστουργηματικό αυτό μελόδραμα στο Salzburg, σε διεύθυνση Lorin Maazel.


                                 Σας εύχομαι καλό βράδυ με δύο εκδοχές της ίδιας γάτας!








Τρίτη, 27 Ιανουαρίου 2015

Scandinavia

Οι ..καλλιτέχνες φωτογράφοι της ανάρτησης αυτής είναι οι καλοί φίλοι και συνάδελφοι Jaakko Husa (Φινλανδός, δικές του η πρώτη και η τρίτη) και Rolf Dotevall (Σουηδός, δική του η δεύτερη).

                                       Ανατολή στην Αρκτική, πρώτη ημέρα του 2015




                                       Παγωμένη λίμνη στη Σουηδία, πριν λίγες ημέρες




(από το εγχειρίδιό μου "Συγκριτικό Δίκαιο" που διανέμεται στους προπτυχιακούς φοιτητές)

Σκανδιναυικά νομικά συστήματα


            Η ομάδα αυτή περιλαμβάνει τα δίκαια της Σουηδίας, Νορβηγίας, Δανίας, Φινλανδίας και Ισλανδίας. Διακρίνονται τα δίκαια αυτά για τον παραδοσιακό τους χαρακτήρα καθώς και για το ότι δεν υιοθέτησαν στοιχεία του ρωμαϊκού δικαίου. Είναι πράγματι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι αφομοίωσαν πολύ λίγα στοιχεία αλλοδαπών δικαίων. Ειδικά όσον αφορά το ρωμαϊκό δίκαιο, σημειώνεται ότι δεν είχε καμμία επιρροή ούτε στη Σουηδία ούτε στη Νορβηγία. Μια κάποια επιρροή φαίνεται πως δέχθηκε το δίκαιο της Δανίας.
            Επίσης ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι δεν είχε καμμία επιρροή στην κωδικοποίηση του δικαίου στα κράτη αυτά, ο Ναπολεόντειος Κώδικας. Η πρωτοτυπία και η ενότητα των νομικών τους συστημάτων, διευκόλυνε τη νομοθετική ενοποίηση σε ορισμένα ζητήματα.
            Κοινή ιστορική βάση των δικαίων αυτών των κρατών, είναι το παλαιό γερμανικό δίκαιο[1], από το οποίο στη συνέχεια διαφοροποιήθηκαν σε μικρότερο ή σε μεγαλύτερο βαθμό.
            Κατά τα τέλη του 17ου αιώνα, άρχισε μια κωδικοποίηση στη Δανία και στη Νορβηγία, και κατά τον 18ο αιώνα, στη Σουηδία. Οι κωδικοποιήσεις αυτές προηγήθηκαν των αντίστοιχων κωδικοποιήσεων όλων των άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Κανένα όμως από τα σκανδιναυικά κράτη δεν απέκτησε κώδικα του είδους του γαλλικού Code civil ή του γερμανικού Bürgerliches Gesetzbuch. Τα δίκαια στα κράτη αυτά δεν τείνουν προς την εννοιοκρατία και την κατασκευή ευρέων θεωρητικών συστημάτων[2]. Θα μπορούσε να πει κανείς πως η νομική σκέψη στα σκανδιναυικά κράτη εμπνέεται από την ιδέα της απλότητας, είναι, δηλαδή, αρκετά ρεαλιστική.
            Η αυτόνομη ανάπτυξη των δικαίων των κρατών αυτών δεν σημαίνει ότι ήσαν απολύτως απομονωμένα από τα ευρωπαϊκά ηπειρωτικά δίκαια. Ήδη, άλλωστε, από τον 17ο αιώνα υπήρχαν στενές σχέσεις μεταξύ των νομικών της Σουηδίας και της ηπειρωτικής Ευρώπης.
            Η ιδέα του κοινού ιστορικού και πολιτιστικού παρελθόντος των σκανδιναυικών κρατών, αλλά και η αύξηση των μεταξύ τους εμπορικών και άλλων συναλλαγών, οδήγησε τα κράτη αυτά, ήδη από τις τελευταίες δεκαετίες του 19ου αιώνα, σε στενή συνεργασία στον τομέα της νομοθεσίας. Οι σχετικές εργασίες διευκολύνονταν από το ότι οι γλώσσες των κρατών αυτών – εκτός από τη φινλανδική – μοιάζουν πολύ μεταξύ τους, οπότε οι νομικοί δεν είχαν πρόβλημα συνεννόησης[3].
            Η συνεργασία αυτή είχε ως αποτέλεσμα να τεθούν σε ισχύ στα κράτη αυτά αρκετοί ομοιόμορφοι νόμοι, οι οποίοι αφορούν κυρίως θέματα εμπορικού δικαίου. Επίσης και στον τομέα του οικογενειακού δικαίου υπήρξαν κάποια αποτελέσματα, αν και στον τομέα αυτόν οι εθνικές αποκλίσεις είναι πολύ πιο έντονες[4]. Εν τούτοις, είναι αξιοσημείωτο το ότι στα κράτη αυτά κατοχυρώθηκαν βασικές αρχές, όπως η ισότητα των συζύγων, η ίση μεταχείριση τέκνων εντός και εκτός γάμου, το κληρονομικό δικαίωμα του επιζώντος συζύγου, πολύ νωρίτερα από ό,τι στην ηπειρωτική Ευρώπη, όπου τα ζητήματα αυτά έγιναν αντικείμενο σκέψεων περί σχετικών νομοθετικών μεταρρυθμίσεων, μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο[5].




[1] K. Zweigert/H. Kötz, 272.
[2] J. Husa/K. Nuotio/H. Pijlajamäki, 9-10.
[3] Η δανική, η νορβηγική και η σουηδική έχουν τόσο στενή σχέση μεταξύ τους, ώστε καταλαβαίνουν την καθεμιά σε γενικές γραμμές και οι κάτοικοι των άλλων κρατών. Η σουηδική είναι μια από τις δύο επίσημες γλώσσες στη Φινλανδία και πολλές φορές χρησιμοποιείται από τη φινλανδική νομική κοινότητα, αν και κυρίαρχη γλώσσα παραμένει η φινλανδική. Επίσης, η δανική γλώσσα είναι κατανοητή στην Ισλανδία. Η εξήγηση αυτών των ομοιοτήτων είναι κυρίως ιστορική, βλ. και U. Bernitz, What is Scandinavian Law? Concept, Characteristics, Future, Scandinavian Studies in Law 50 (2007) 13, 16.
[4] Αυτό είναι κάτι που ισχύει για όλα τα δίκαια του κόσμου. Οι ρυθμίσεις του οικογενειακού και κληρονομικού δικαίου, κατά κανόνα «σφραγίζονται» από τις πεποιθήσεις και παραδόσεις του κάθε λαού, είναι χαρακτηριστικές της ιδιαιτερότητάς τους.
[5] K. Zweigert/H. Kötz, 278.



                              Λίγο πριν τη Δύση, στην Αρκτική - σημερινή φωτογραφία







Κυριακή, 25 Ιανουαρίου 2015

7 η ώρα, έκλεισαν οι κάλπες


Πήγα να ψηφίσω (πρώτη φορά στην Α Αθηνών - μέχρι τώρα ψήφιζα ως ετεροδημότης) με το ipad μου υπό μάλης. Είπα να περπατήσω πίσω από το Στάδιο, όπου πολλοί πάνε για τρέξιμο ή γενικώς αθλούνται, ψάχνοντας να βρω αντικείμενα φωτογραφικού πόθου!!

Τρελαίνομαι να εστιάζω σε μικρές χρωματικές λεπτομέρειες. Το ελάχιστο γίνεται μέγιστο.

Ιδού τα αποτελέσματα:









                                                    Θέα από τις ωραιότερες της Αθήνας!


Βρήκα και τη γατούλα, εκεί κοντά. Στην αρχή πήγε να φύγει, αλλά μετά με ..συμπάθησε και με κοίταζε εκστασιασμένη όσο τη φωτογράφιζα - τρεις φωτογραφίες! Είχε απίθανα πράσινα μάτια.


                                                                Καλά αποτελέσματα

Παρασκευή, 23 Ιανουαρίου 2015

Bhopal - Forum Non Conveniens

Πριν 20 χρόνια, όταν έγραφα το βιβλίο μου "Forum Non Conveniens. Η επιείκεια στο πλαίσιο της νομιμότητας", διάβασα και για το φοβερό δυστύχημα που είχε γίνει στην πόλη της Ινδίας, Bhopal, και για τον όλο δικαστικό κυκεώνα σε Ινδία και ΗΠΑ. Αποφάσισα τότε να γράψω ένα εκτενές άρθρο, που δημοσιεύτηκε στην Ελληνική Δικαιοσύνη. Εμπλουτισμένο, συμπεριελήφθη και στο βιβλίο.

Τραγική καταστροφή... Απίστευτος και ο κυνισμός κάποιων επαγγελματιών...

Κάπου διάβασα ότι επανήλθε στην επικαιρότητα το δυστύχημα εκείνο.

http://www.ndtv.com/article/india/amnesty-international-asks-india-to-raise-bhopal-gas-issue-with-barack-obama-652320

Προφανώς δεν δικαιώθηκαν ακόμα τα θύματα...


Με αφορμή το γεγονός ότι αναφέρθηκα τις προηγούμενες ημέρες με λίγα λόγια στην υπόθεση αυτή σε φοιτητές μου, είπα να αναρτήσω το κείμενο του δημοσιευμένου το 1994 άρθρου.

Η φωτογραφία είναι του Ιουνίου 2013 (πριν λίγες ημέρες ήρθε στα χέρια μου): Naestved, Δανία, συνάντηση της Cultural Heritage Law Committee, της International Law Association. Στη φωτογραφία είμαι με τον Andrzej Jakobowski, μέλος της Επιτροπής, από την Πολωνία.




















Πέμπτη, 22 Ιανουαρίου 2015

"How can we know the Dancer from the Dance"


William Butlen Yeats, "Among School Children" (1928)


"I
I walk through the long schoolroom questioning;
A kind old nun in a white hood replies;
The children learn to cipher and to sing,
To study reading-books and histories,
To cut and sew, be neat in everything
In the best modern way - the children's eyes
In momentary wonder stare upon
A sixty-year-old smiling public man.

II
I dream of a Ledaean boy, bent
Above a sinking fire, a tale that she
Told of a harsh reproof, or trivial event
That changed some childish day to tragedy -
Told, and it seemed that our two natures blent
Into a sphere from youthful sympathy,
Or else, to alter Plato's parable,
Into the yolk and white of the one shell.

III
And thinking of that fit of grief or rage
I look upon one child or t'other there
And wonder if she stood so at that age -
For even daughters of the swan can share
Something of every paddler's heritage -
And had that colour upon cheek or hair,
And thereupon my heart is driven wild:
She stands before me as a living child.

IV
Her present image floates into the mind -
Did Quattrocento finger fashion it
Hollow of cheeks as though it drank the wind
And took a mess of shadows for its meat?
And I though never lf Ledaean kind
Had pretty plumage once - enough of that,
Better to smile on all that smile, and show
There is a comfortable kind of old scarecrow.

V
What youthful mother, a shape upon her lap
Honey of generation had betrayed,
And that must sleep, shriek, struggle to escape
As recollection or the drug decide,
Would think her Son, did she but see that shape
With sixty or more winters on its head,
A compensation for the pang of its birth,
Or the uncertainty of his setting forth?

VI
Plato thought nature but a spume that plays
Upon a ghostly paradigm of things;
Solider Aristotle played the taws
Upon the bottom of a king of kings;
World-famous golden-thighed Pythagoras
Fingered upon a fiddle-stick or strings
What a star sang and careless Muses heard:
Old clothes upon old sticks to scare a bird.

VII
Both nuns and mothers worship images,
But those the candles light are not as those
That animate a mother's reveries,
But keep a marble or a bronze repose.
And yet they too break hearts - O presences
That passion, piety or affection knows,
And that all heavenly glory symbolise -
O self-born mockers of man's enterprise;

VIII
Labour is blossoming or dancing where
The body is not bruised to pleasure soul.
Nor beauty born out of its own despair,
Nor blear-eyed wisdom out of midnight oil.
O chestnut-tree, great-rooted blossomer,
Are you the leaf, the blossom or the bole?
O body swayed to music, O brightening glance,
How can we know the dancer from the dance?

(Τις δύο φωτογραφίες βρήκα στο διαδίκτυο - πάντα μου αρέσουν οι περίεργοι συνδυασμοί!)


Δείτε το καταπληκτικό βιντεάκι, του 1983, για τη ζωή και τις τεράστιες ικανότητες του Mikhail Baryshnikov. Αφηγείται η Shirley Maclaine (και σε κάποια στιγμή αναφέρει τον στίχο του τίτλου - τελευταίο στίχο του ποιήματος):

https://www.youtube.com/watch?v=oG5-sYx6gXI

Το τσίμπησα από το facebook της Χοροκίνησης (https://www.facebook.com/chorokinisi?ref=stream)



Πολλή σύγχυση στην ατμόσφαιρα, αυτές τις ημέρες... Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν ήθελαν εκλογές. Οι πολιτικοί, που θεωρητικά είναι εκπρόσωποι του λαού και τον υπηρετούν, αδιαφόρησαν για τη βούλησή του.

Είθε να μην επικρατήσει η παράνοια...







"Στο σκοτεινό μέρος του κήπου
όπου τα λουλούδια συνωμοτούν."

"Έφυγε" ο ποιητής Γιάννης Κοντός.. Νωρίς.. Κρίμα.. Καλό του Παράδεισο (τι ωραία ευχή, ανεξαρτήτως του αν πιστεύει κανείς ή όχι)












Δευτέρα, 19 Ιανουαρίου 2015

Ορκωμοσία

9 Ιουλίου 2014 έγινε η εκλογή μου σε Καθηγήτρια Α' βαθμίδας και σήμερα, πριν 2 ώρες, έλαβε χώρα η ορκωμοσία. Ήσαν πολλοί συνάδελφοι που επίσης ορκίσθηκαν, διαφόρων βαθμίδων, και από τη Νομική (άλλοι 4) και από άλλες Σχολές.


Η πορεία μου στον χώρο αυτόν δεν ήταν ακριβώς στρωμένη με ρόδα.. - θα μου άρεσε πάντως, επειδή είναι τα αγαπημένα μου λουλούδια, ιδίως τα βαθυκόκκινα!! Πίστευα και πιστεύω πάντα στο "ευ αγωνίζεσθαι", τιμώ και εκτιμώ τους "καθαρούς" ανθρώπους, αυτούς που παίζουν τίμια. Είμαι ανίκανη να νοιώσω μίσος, γι'αυτό και με σόκαρε όταν ένοιωθα ότι με αντιμετώπιζαν με αυτό το αλλόκοτο συναίσθημα. Στοίχημά μου εξ αρχής ήταν να μην εκχωρήσω τις αρχές μου: ακεραιότητα, δικαιοσύνη, αγάπη - κυρίως για τους φοιτητές μου. Αν τυχόν αδίκησα, αυτό θα συνέβη "ερήμην μου".

Η πορεία συνεχίζεται, "Όλα είναι δρόμος", όπως ήταν και ο τίτλος μιας εξαιρετικής ταινίας του Παντελή Βούλγαρη.




           Δεν έχασα την παιδική χαρά που μπορεί κανείς να νοιώσει κάποιες στιγμές, ευτυχώς.



Βρήκα ευκαιρία λίγο πριν την ορκωμοσία να φωτογραφίσω πανέμορφα τμήματα του χώρου.

Εννοείται ότι δεν θα μπορούσα να παραλείψω την αναφορά στον Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια, έναν από τους πραγματικά μέγιστους ανθρώπους αυτής της χώρας. Πάντα με συγκινούσε η αυταπάρνησή του, όπως και το γεγονός ότι αρνήθηκε να πάρει τον μισθό που προβλεπόταν για τη θέση του, "αφού δεν είχαν να φάνε τόσοι Έλληνες".





                                                               Κωστής Παλαμάς



                                    Και λόγω αδυναμίας μου στα ζωγραφιστά ταβάνια:



Με τους πολύ αγαπητούς συναδέλφους μου, της Νομικής Σχολής, οι οποίοι επίσης ορκίσθηκαν σήμερα - φαίνονται από αριστερά:Αλέξανδρος Δημάκης, Κωστής Μπακόπουλος, Νίκος Κατηφόρης, Γιάννης Δεληκωστόπουλος.


Σε μια από τις ωραιότερες αυτοβιογραφίες που έχω διαβάσει στη ζωή μου, αυτή του σπουδαίου αρχαιολόγου Γιάννη Σακελλαράκη ("Η ποιητική της ανασκαφής"), ενός ανθρώπου που διέθετε περίσσεια λεβεντιά ψυχής, διάβασα ένα συγκλονιστικό ποίημα του Αρχίλοχου, "ό,τι καλύτερο γράφτηκε για την αρχαιοελληνική έννοια του μέτρου", "ακλόνητο προστάτη της ζωής" του, όπως αναφέρει ο ίδιος:

"Καρδιά μου, καρδιά μου, που σε ταράζουν ποικίλες συμφορές,
τινάξου, διώξε μακριά τα κακά, προτάσσοντας το στέρνο
αμετακίνητα, απέναντι στα δόκανα των εχθρών
κι ούτε, αν νικήσεις, να δείξεις δημόσια πόσο αγάλλεσαι
ούτε, αν νικηθείς, να δέρνεσαι στο σπίτι σου κατάχαμα
αλλά να χαίρεσαι με τις χαρές και να λυπάσαι με τις λύπες
μετρημένα* γνώριζε ποιος ρυθμός κυβερνά τους ανθρώπους".

Ας είναι τα λόγια αυτά "ακλόνητος προστάτης" και της δικής μας ζωής.

Κυριακή, 18 Ιανουαρίου 2015

Κίνα - Νομικός οριενταλισμός/China - Legal Orientalism


Τελειώνω αυτή την εβδομάδα τα μαθήματα του χειμερινού εξαμήνου, Συγκριτικού Δικαίου, στους προπτυχιακούς φοιτητές και θα τους μιλήσω για το νομικό σύστημα της Κίνας. Στα μαθήματα συνηθίζω να λέω περισσότερα από όσα έχω γράψει στο βιβλίο που τους διανέμεται - χωρίς να τα απαιτώ, εννοείται, στις εξετάσεις. Ο λόγος που το κάνω - να λέω περισσότερα - είναι αφενός γιατί έτσι εμπεδώνουν περισσότερο την εξεταστέα ύλη, αφού τους είναι περισσότερα πράγματα γνωστά, αφετέρου γιατί νομίζω ότι το να τους λέω απλώς αυτά που γράφω στο βιβλίο θα τους θα τους ήταν βαρετό - και σε μένα θα ήταν βαρετό! Μου είναι απαραίτητο να μαθαίνω και εγώ περισσότερα και, αν μπορώ, να τα μεταδίδω.

                                                    Πάντα με γοήτευαν τα ιδεογράμματα!



(Από το βιβλίο μου "Συγκριτικό Δίκαιο και Πολιτιστικά Αγαθά", Νομική Βιβλιοθήκη, 2012, σ. 93-96):

Ταξινόμηση νομικού συστήματος Κίνας – Νομικός οριενταλισμός

            Οι ταξινομήσεις των δικαίων σε «οικογένειες», ομάδες, είναι ένα χαρακτηριστικό του παραδοσιακού Συγκριτικού δικαίου, χαρακτηριστικό του οποίου η σκοπιμότητα και η ακρίβεια των αποτελεσμάτων σφόδρα αμφισβητείται από πολλούς σύγχρονους συγκριτικολόγους. Εργαλείο για τη διαχείριση του τεράστιου υλικού μιας συγκριτικής μελέτης δικαίων, οι οικογένειες αυτές θεωρούνται υπεύθυνες για την απόκρυψη ουσιαστικών χαρακτηριστικών των διαφόρων δικαίων – ή, πάντως, για την αδιαφορία σχετικά με τον πλούτο των διαφορετικών χαρακτηριστικών αυτών.
            Το νομικό σύστημα της Κίνας συχνά αντιμετωπίζεται επιφυλακτικά από τους Δυτικούς ερευνητές, οι οποίοι, αναπόφευκτα ίσως, είναι επηρεασμένοι από τις δικές τους αντιλήψεις περί δικαίου. Έτσι, το γεγονός ότι είναι εξέχουσας σημασίας η συμμόρφωση με τους κανόνες λι, σύμφωνα και με την Κομφουκιανή φιλοσοφία, θεωρούνταν στο παρελθόν ως μια μορφή αυθαίρετης απονομής δικαιοσύνης[1].
            Στη σύγκριση των δικαίων, η περιγραφή των υπό σύγκριση δικαίων είναι ίσως μόνο ένα μέρος της σύγκρισης, όμως είναι πάντα ένα βασικό κομμάτι της σύγκρισης. Ακόμα και στην «απλή περιγραφή», υπονοούμενο σημείο αναφοράς είναι το δικό μας δίκαιο, με το οποίο, ακόμα και μη συνειδητά, συγκρίνουμε το περιγραφόμενο «άλλο» δίκαιο. Όπως πολύ σωστά τονίζεται, η περιγραφή του Κινεζικού δικαίου δεν μπορεί να γίνει στο κενό[2].
            Στην ταξινόμηση των δικαίων σε οικογένειες από τον David, κατατάσσεται το δίκαιο της Κίνας στα «άλλα» δίκαια, μαζί με αυτά της Ιαπωνίας, των αφρικανικών χωρών, και των δικαίων με χαρακτηριστικά Ισλαμικά, Ινδουιστικά και Εβραϊκά.  Η ταξινόμηση αυτή προκάλεσε αντιδράσεις και κατηγορήθηκε για έκφραση [νομικού] οριενταλισμού, ο οποίος εκφράζεται με την παρουσίαση της Δύσης ως έχουσας δίκαιο, τάξη, ορθολογιστική γραφειοκρατία, προβλεψιμότητα και βεβαιότητα, ενώ οι «άλλοι» έχουν βία, χάος, αυθαιρεσία, δεσποτισμό επιβαλλόμενο από κυβερνήτες με υπερβολικά μεγάλη διακριτική ευχέρεια[3].
            Μια αρκετά πρόσφατη ταξινόμηση των δικαίων, προκειμένου και να αντικρούσει τις κατηγορίες περί νομικού οριενταλισμού, περιγράφει τρεις τύπους νομικών συστημάτων, με βάση το αν η κύρια πηγή της κοινωνικής οργάνωσης είναι το δίκαιο, η πολιτική ή η φιλοσοφική και θρησκευτική παράδοση[4]. Αμφισβητείται όμως έντονα η σκοπιμότητα και η αποτελεσματικότητα μιας τέτοιας ταξινόμησης[5], δεδομένου ότι η τρίτη κατηγορία, του «παραδοσιακού δικαίου» ή, όπως την ονομάζει ο προτείνων αυτή την ταξινόμηση, της «Ανατολικής θεώρησης του δικαίου», περιλαμβάνει πάρα πολλές και πολύ διαφορετικές χώρες – την Ιαπωνία, την Κίνα, την Ταϊλάνδη, το Λάος, την Καμπότζη, τη Μπούρμα, την Ινδονησία, την Ινδία, τη Μαλαισία, τις Φιλιππίνες, το Βιετνάμ, τη Βόρεια και τη Νότια Κορέα, τη Μογγολία× επίσης και ισλαμικές χώρες εκτός της Ασιατικής ηπείρου, όπως το Μαρόκο, την Τυνησία και την Αλγερία.
            Κυρίαρχη άποψη μεταξύ των ασχολουμένων ειδικότερα με την Κινεζική ιστορία δικαίου είναι πως η θρησκεία άσκησε ελάχιστη επιρροή στο δίκαιο, στην Κίνα[6].
            Τί είναι ο νομικός οριενταλισμός, τελικά; Είναι ένας ή μήπως υπάρχουν πολλές μορφές του;
            Ο Edward Said χρησιμοποίησε τον όρο «Οριενταλισμός» (Orientalism), αναφερόμενος στον τρόπο που περιγράφει και κατανοεί η Δύση την Ανατολή. Τονίζει πως είναι αδύνατον να καταλάβουμε τον εξαιρετικά συστηματικό τρόπο με τον οποίο οι Δυτικοί κατάφεραν να διευθύνουν την Ανατολή, πολιτικά, κοινωνιολογικά, στρατιωτικά, ιδεολογικά, επιστημονικά, αλλά και φαντασιακά, κατά τη μετά τον Διαφωτισμό περίοδο, χωρίς να εξετάσουμε τον οριενταλισμό ως  λόγο (discourse)[7].
            Μεταφέρθηκε η προσέγγιση αυτή από κάποιους νομικούς και στο πεδίο της σύγκρισης δικαίων. Υποστήριξαν ότι καμία μελέτη μη Δυτικού δικαίου δεν μπορεί να είναι πλήρης, αν δεν λάβει υπόψη της τις προτάσεις και αιτιάσεις όσων μίλησαν για οριενταλισμό. Και αυτή η προσέγγιση όμως, φαίνεται πως δεν έχει απεριόριστες δυνατότητες επιτυχούς και αμερόληπτης σύγκρισης. Η Δύση έχει πολλούς Ανατολικούς Άλλους (Oriental Others), οι οποίοι διαφέρουν σε πολύ μεγάλο βαθμό, όσον αφορά στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους και στην ιστορία τους. Άλλωστε, ούτε τα διάφορα Δυτικά ούτε τα διαφορα Ανατολικά δίκαια υπάρχουν απομονωμένα τα μεν από τα δε[8], η πρόσληψη της εικόνας αλλήλων εξαρτάται συχνά από τις ήδη διαμορφωμένες αντιλήψεις τους περί δικαίου αλλά και συμβάλλει σε κάποιο βαθμό στη διαμόρφωση αυτών – ιδιαιτέρως προς τη μία κατεύθυνση: η ιδέα της Δυτικής ανωτερότητας απολαύει ευρείας αποδοχής και συχνά καταλήγει σε κάπως συμπλεγματικές δικαιικές και πολιτισμικές «απαντήσεις» εκ μέρους των Ανατολικών «άλλων» - της Κίνας, εν προκειμένω -, οι οποίες θα μπορούσαν να θεωρηθούν ότι επαληθεύουν τις θέσεις του Οριενταλισμού[9]
            Δεν υπάρχει όμως, όπως πολύ εύστοχα τονίζεται, κάποιο «διαπολιτισμικό μέτρο» (cross-cultural standard) το οποίο θα μας βοηθούσε να καταλήξουμε σε έναν τελικό ορισμό του «δικαίου». Ακόμα και όταν θεωρούμε πως η έννοια του φυσικού δικαίου θα επιτύγχανε έναν τέτοιο σκοπό, παραβλέποντας πως οι θεωρίες περί φυσικού δικαίου έχουν κατά το πλείστον ατονήσει ή αποδειχθεί απρόσφορες, λησμονούμε πως και οι επηρεαζόμενες από τις θεωρίες αυτές νομικές έννοιες και κατηγορίες είναι εν τέλει πολιτισμικά κατασκευάσματα, μορφώματα. Όμως, σημειώνεται, το μόνο φυσικό δίκαιο που επαληθεύεται και στην Κίνα και αλλού, είναι πως οι άνθρωποι γεννιούνται και πεθαίνουν× και στο ενδιάμεσο διάστημα προσπαθούν να δώσουν νόημα στον κόσμο και στους εαυτούς τους. Με αυτή την έννοια, το δίκαιο είναι μια πηγή νοηματοδότησης[10].




[1] M. Weber, Wirtschaft und Gesellschaft, 5. revidierte Auflage, J.C.B. Mohr (Paul Siebeck), Tübingen 1980, 827 επ.
[2] T. Ruskola, Legal Orientalism, 101 Michigan Law Review 179, 192 (2002).
[3] R. Peerenboom, The X-Files: Past and Present Portrayals of China’s Alien “Legal System”, 2 Washington University Global Studies Law Review 37, 41 (2003).
[4] U. Mattei, Three Patterns of Law: Taxonomy and Change in the World’s Legal Systems, 45 American Journal of Comparative Law 5 (1997).
[5] R. Peerenboom, The X-Files: Past and Present Portrayals of China’s Alien “Legal System”, 2 Washington University Global Studies Law Review 37, 45 (2003).
[6] R. Peerenboom, The X-Files: Past and Present Portrayals of China’s Alien “Legal System”, 2 Washington University Global Studies Law Review 37, 51 (2003).
[7] E. Said, Orientalism, Penguin Books, 1978, reprinted with a new Preface 2003, 3.
[8] T. Ruskola, Legal Orientalism, 101 Michigan Law Review 179, 197 (2002).
[9] E. Said, Orientalism, Penguin Books, 1978, reprinted with a new Preface 2003, 325: “the modern Orient, in short, participates in its own Orientalizing”.
[10] T. Ruskola, Legal Orientalism, 101 Michigan Law Review 179, 234 (2002).


Είπα να κάτσω στο πιάνο μου να παίξω λίγο - κινδυνεύει να πιάσει μούχλα από την αχρησία!


Ακούστε αυτό (όχι βέβαια, δεν παίζω εγώ!!):

Του Karol Szymanowski, "Metopes", με τον Piotr Anderszewski.

https://www.youtube.com/watch?v=mf9JV5HSkTc

Καλή εβδομάδα!